Parijs van 1789 tot 1799

De Revolutie

In Parijs stonden de macht van de monarchie en de decadente privileges van de aristocratie in scherp contrast met de armoede van de werkende klasse; de groeiende industriële middenklasse was verbolgen over het gebrek aan politieke invloed en eiste een echte grondwet. De levensstijl van het koninklijke hof was nog steeds uitzonderlijk verwend. De kunsten bloeiden, ambachtslieden die voor de aristocratie werkten verdienden goed. In heel Europa was Parijs spreekwoordelijk voor luxe en het goede leven. Tegelijkertijd raakte de staat steeds dieper in de schulden en de gewone mensen werden steeds armer.

Om de enorme staatsschulden af te lossen werden zware belastingen geheven. Op 14 juli 1789 kwamen er grote groepen mensen naar Les Invalides om de wapens te grijpen die daar opgeslagen waren, de dag ervoor waren er al geruchten geweest dat er iets stond te gebeuren. De massa ging naar de Bastille. De Revolutie was begonnen en het zou Frankrijk, na jaren van brute gewelddadigheden en instabiliteit, naar een nieuwe republiek leiden.

De guillotine

Dr. Joseph-Ignace Guillotin was een afgevaardigde in de Assemblée Nationale, in 1789 stelde hij voor de guillotine te gebruiken als een democratische manier om de doodstraf uit te voeren. De machine werd voor het eerst opgesteld op de place du Carrousel op 21 augustus 1792 voor de executie van een koningsgezinde generaal. Met het voorschrijden van de Revolutie nam het aantal executies toe en in 1794, ten tijde van de Gronde Terreur, werden 26 mensen per dag onthoofd. Mensen die beschuldigd waren van misdaden tegen de staat werden op industriële schaal omgebracht. Het wegwerken van al deze lichamen was een probleem, terwijl het bloed door de goten van de stad stroomde, werden ze in massagraven gegooid.

g55

De ‘filantropische onthoofdingsmachine’ van Dr. Joseph-Ignace Guillotin

De tolmuur

De aanval op de Bastille op 14 juli 1789 was voorafgegaan door een aanval op een minder bekend doel, de tolmuur die rond Parijs was gebouwd in opdracht van de Controleur General Callone. In een wanhopige poging geld bij elkaar te brengen voor de enorme staatsschuld (60% van het staatsbudget werd besteed aan het afbetalen van leningen), hief Callone belasting op goederen die de stad in en uit gingen. Deze belasting werd geïnd door onafhankelijke belastingontvangers, die een groot gedeelte in hun eigen zak staken de burgers van Parijs haatten hen vanwege hun gewelddadige methodes. De muur, het ontwerp van scheikundige en belastinginner Antoine Lavoisier, was wel mooi.

gilj77

de Bastille

14 juli 1789

De Revolutie begon langzaam. Door schaarste aan brood waren er al maanden opstanden geweest in Parijs en op 12 en 13 juli stormden er duizenden opstandelingen door de stad. In de ochtend van 14 juli wist een groep opstandelingen door te dringen in Les Invalides, maakte zich meester van de opgeslagen wapens en marcheerde naar de gevangenis de Bastille. De meute onthoofdde de gouverneur en paradeerde rond met zijn hoofd op een stok. Deze aanval was het begin van een zomer vol geweld. Op 5 oktober marcheerden duizenden vrouwen naar Versailles en eisten brood van Louis XVI, dat hij hen gaf. Samen met hun mannen hielden ze huis in het paleis en namen de koning en koningin Marie-Antoinette mee naar Parijs, om ze daar vast te houden.

De bruiloft van Figaro 

In 1783 zou het toneelstuk De bruiloft van Figaro van Beaumarchais in Parijs in première gaan in een theater dat eigendom was van de koningin. Ze keek er naar uit om het te zien, maar de koning realiseerde zich dat de ongekende aanvallen op de aristocratie die er in voor kwamen, gevaarlijk waren en verbood de opvoering. Dit leidde tot opstanden in Parijs. Na een paar veranderingen werd het het jaar daarop elders in Parijs opgevoerd. Toen Figaro tegen zijn meester zei: ‘U hebt alleen de moeite gedaan om geboren te worden ( … ) u (bent) een mens als vele anderen’, brulden niet alleen de burgers van Parijs van plezier, maar ook de aristocratie, waaronder Marie-Antoinette. De aristocratie zich liet beledigen en lachte er nog om ook.

Louis20XVI20Execution

Louis XVI  verloor zijn leven onder de guillotine

Het Feest van het Allerhoogste Wezen

Op 8 Juni 1794 (20 Prairial, jaar 2, volgens de revolutionaire kalender) bereikte de Revolutie het toppunt van waanzin. Parijs was getuige van het Feest van het Allerhoogste Wezen. Afgevaardigden van de Convention marcheerden voorbij met korenschoven in hun armen, witgeklede meisjes deelden bloemen uit, ossen trokken een triomfwagen met daarop een drukpers en een ploeg en blinde kinderen zongen inspirerende liederen. Op de Champ de Mars ontstak een van de leiders van de Revolutie, Maximilien Robespierre, een beeld dat het atheïsme voorstelde en daalde onder enthousiast applaus neer van een kartonnen berg. Zeven weken later werd hij onthoofd.

Maximilien_de_Robespierre_(1758-1794)

Robespierre ontkwam niet aan de guillotine, hoewel hij een leider van de Revolutie was