Parijs van 1799 tot 1815

Het Parijs van Napoleon

Na het tijdperk van Le Terreur werd Frankrijk bestuurd door het zogenaamde Directoire (1795-1821). De problemen begonnen meteen de oorlogen tegen de omringende landen dreigden te eindigen in een nederlaag voor Frankrijk en er ontstond een gewelddadige koningsgezinde stroming die het ancien régime nieuw leven wilde inblazen. Er stond een ambitieuze, Corsicaanse generaal op die dacht voor beide zaken een oplossing te hebben, Napoleon Bonaparte. In 1796 kreeg hij het bevel over het leger in Italië en al snel boekte hij een overwinning.

Zijn volgende stap, de invasie van Egypte, werd een mislukking, maar desondanks werd hij steeds machtiger. Hij werd de Eerste Consul van de Republiek nadat het Directoire door de Coup d’Etat van 1799 ten val was gebracht. In het begin verliep alles goed en het Franse grondgebied werd steeds groter. Maar in 1814 beging Napoleon de vergissing Rusland binnen te vallen. Duizenden soldaten stierven als gevolg van de kou. In 1814 vielen de Russen Parijs binnen en Napoleon werd verbannen naar het eiland Elba. In 1815 keerde hij voor korte tijd terug, maar hij werd een paar maanden later definitief verslagen bij Waterloo. Hij werd gedeporteerd naar het eiland St Helene, waar hij in 1821 overleed.

Een republikeinse kroning

In minder dan tien jaar tijd veranderde Napoleon Bonaparte razendsnel van een extremistische antiroyalist en Jacobijn in een generaal die diende onder het Directoire en daarna in een gekroond staatshoofd. Zijn militaire successen, zijn talent voor het herstellen van de openbare orde en zijn radicale ideeën over een modern Frankrijk stimuleerden de vorming van de natie. Hoewel de militaire dictator een uitstekende republikeinse staat van dienst had, besloot hij in 1804 dat hij het verdiende een kroon te dragen. Tijdens een luisterrijke ceremonie in de Notre-Dame werd Napoleon tot keizer gekroond. De paus sprak zijn zegen uit. Omdat niemand de bevoegdheid had om de kroon op zijn hoofd te zetten, deed Napoleon dit symbolisch genoeg zelf. maar eerst kroonde hij heel ridderlijk zijn vrouw tot keizerin Josephine.

Napoleon_Bonaparte_young_officer
Napoleon Bonaparte

Arc de Triomphe 

Vanwege de militaire triomfen had Napoleon recht op de kroon. De keizer hield Frankrijk in een constante staat van oorlog tegen de rest van Europa. Hij verdeelde de veroverde gebieden onder zijn vrienden en familie. Slechts één jaar na zijn kroning beleefde hij zijn grootste moment van glorie in Austerlitz, waar het Franse leger de Oostenrijkse krijgsmacht versloeg. Op het hoogtepunt van zijn macht gaf Napoleon opdracht om een enorme triomfboog in Romeinse stijl te bouwen als gedenkteken van zijn overwinningen. De Arc de Triomphe zou een ereplaats moeten krijgen aan het eind van de Charnps-Élysées, Toen er nog maar net met de bouw was begonnen spatte de zeepbel van Napoleon uiteen, het werk werd pas na zijn dood hervat.

arc-de-triomphe
Arc de Triomphe

De olifant van Napoleon 

Om de herinneringen aan de Revolutie uit te wissen, gaf Napoleon opdracht voor een enorme, tien meter hoge bronzen olifant maken die op de plaats van de gesloopte Bastille moest komen te staan. Toen de olifant uiteindelijk gemaakt werd kon het keizerrijk zich er alleen maar een van gips veroorloven, deze veranderde al snel in een bouwvallige puinhoop. Niemand leek te weten waarom het daar stond of waarom het eigenlijk een olifant was. Er werd een opzichter aangesteld om op het bouwwerk te passen, maar dat haalde niets uit. In het boek Les Misérobles komt de olifant voor als de plek waar de jonge Gavroche woont. In 1846 werd het arme beest eindelijk gesloopt hij verdween van de place de la Bastille net zo mysterieus als hij er gekomen was.

Bistro! Bistro! 

Parijs werd in 1814 bezet door Russische soldaten, die graag naar de kleine cafeetjes van de stad gingen. Zoals te verwachten viel werden ze niet met open armen ontvangen door de Franse obers. ‘Bysto! Bystro! (Snel!) riepen de arme Kozakken en de legende wil dat dit de oorsprong is van dit typisch Franse restaurant. Het woord wordt echter in het Frans pas gebruikt sinds 1884 en er zijn andere, minder aantrekkelijke verklaringen voor. Bistro zou kunnen komen van het woord bistre (dof geelbruin) wat zou slaan op een rokerige sombere ruimte. De Russen hebben niet veel sporen nagelaten in de Franse keuken, dus het is leuker om te denken dat zij de term voor eenvoudig, maar uitstekend eten de taal binnengesmokkeld hebben.

De begrafenis van Napoleon 

Napoleon werd op 15 december 1840 in Les Invalides begraven. Binnen zaten koningen, vorsten en stokoude ‘helden zich urenlang vroom te vervelen. Ze werden omringd door zwarte en paarse draperieën met zilveren boorden, honderden brandende kaarsen, militaire medailles en de keizerskroon zelf. Buiten ging het er heel anders aan toe. Het was een bitter koude dag en de mensen en de soldaten die langs de route stonden, moesten iets doen om warm te blijven. Een aantal mensen op de tribune begonnen te dansen en dit verspreidde zich over de mensenmenigte op straat en toen zelfs onder de soldaten, zodat er een enorme vrolijke rondedans zich langs de begrafenisroute kronkelde, die pas ophield toen de kist eindelijk langskwam.

Napoleon_tomb_bordercropped

 Het graf van Napoleon Bonaparte