Die dekselse Napoleon

De Kroning van Napoleon van Jacques-Louis David is een schilderij dat traditioneel op veel aandacht van de bezoekers kan rekenen. Het bevat nogal wat politieke symboliek (Napoleon kroont zichzelf, bijvoorbeeld, alvorens Josephine te kronen, en dat was normaal gesproken de rol van de paus). De kunstenaar heeft het ook niet zo nauw genomen met de waarheid. De moeder van de keizer was niet aanwezig op de kroning, maar op het schilderij is ze te zien in de tribunes, onder David zelf bovendien.

Het eerste Parijse adres van Brassens

Het huisje van madame Jeanne staat er nog altijd, aan het eind van de impasse Florimont, op nr. 9. Als je aan het hek omhoog kijkt, zie je het raam van de kamer waar de jonge Georges Brassens zijn eerste liedjes schreef. Het kleine gebouwtje aan de ingang van het steegje met de herdenkingsplaat wordt helaas bedreigd. Brassens liefhebbers weren zich tegen de bulldozers van de gemeente en hopen deze herinnering aan hun ‘copain’ te kunnen redden. Wordt vervolgd!

Wel concierge, maar geen portier!

De naam ‘Conciergerie komt van de conciërge, de bestuurder van het paleis, die benoemd werd door de koning. Hij kon op bepaalde niveaus rechtspreken en ontving de huur van de winkels op de beneden verdieping van het paleis. De functie stond blijkbaar ook open voor vrouwen, want ze werd een tijdlang uitgeoefend door Isabeau de Baviere (de vrouw van Karel I). Later, toen het gebouw een gevangenis werd, ontving de conciërge ook nog eens de huur voor de gevangeniscellen en voor het meubilair dat erin stond.

Goed nieuws!

Een razzia van politieluitenant La Reynie maakte in 1668 in amper 24 uur tijd korte metten met de courdes Miracies en zijn zootje ongeregeld. Hij beloofde dat de zes overblijvende bedelaars ter plekke zouden worden opgehangen. Bonne Nouvelle, riepen de brave burgers, en hieraan dankt de wijk nog altijd zijn naam.

Als het feest is in Parijs …

De kermis van Saint-Germain oogstte in de middeleeuwen een groot succes: gokspelen, acrobaten, dierentemmers en vuurspuwers trokken grote massa’s volk. Wie 24 sols neertelde, kon er voor het eerst een neushoorn zien. Hendrik IV kwam er gokken en verloor. Hij vroeg zelfs aan Sully om hem 3000 ecu’s te lenen omdat de handelaars achter hem aanzaten.

Geen Pantheon voor Pasteur

Indien Pasteur niet in het Pantheon begraven ligt, dan is dat gewoon omdat de familie vond dat hij zijn laatste rustplaats moest krijgen in zijn Institut, te midden van zijn laboratoria. Vandaar deze vreemde bedevaart naar de crypte om hulde te brengen aan deze grote wetenschapper en ondertussen de prachtige mozaïeken te bewonderen.

Arme dokter Guillotin

Dokter Guillotin, afgevaardigde van de derde stand in de grondwetgevende vergadering, protesteerde tot aan zijn dood in 1814 tegen het feit dat zijn naam werd geïdentificeerd met de guillotine. In feite had hij in het parlement alleen maar een voorstel ingediend.

Het was immers een zekere dokter Louis die de machine uitwerkte en aanvankelijk werd het ding naar hem genoemd: een Louison. Uiteindelijk sprak men toch van ‘guillotine’ omdat dat rijmde met ‘machine’, en dat was handig voor de chansonniers uit die tijd.

Een ijskast?

Je vraagt je misschien af waarom deze wijk la Glaciere (de ijskast) heet, terwijl het er toch niet kouder is dan elders in Parijs. je kunt het vragen in de cafés waar je je vermoeide benen even laat rusten, maar het is niet zeker dat men daar het antwoord kent. De wijk heette vroeger reeds zo. Hier immers, in de door de Bievre overstroomde weiden, haalden de Parijzenaars ‘s winters het ijs dat ze vervolgens in ijskelders opsloegen voor de warmere dagen. Vandaar de naam.

BouleiconOnderwaterpost

De zogeheten boule de Moulins was gemaakt van zink en werd gevuld met brieven zowel officiële als privéstukken – en dan stroomopwaarts van Parijs in de Seine gegooid. De bol rolde mee met de stroming over de bodem van de rivieren kwam als alles meeviel zonder problemen aan in Parijs, waar hij met netten werd opgevist. Op die manier werd het beleg omzeild. De bol kon tot 700 brieven bevatten. De laatste werd teruggevonden in de jaren 1980, maar er zouden er nog steeds een twintigtal in de Seine liggen. In het postkantoor van Moulins (Allier), dat ver van de vijandelijkheden lag, werden alle brieven uit Frankrijk met de bestemming ‘Paris par  Moulins’ verzameld.

Napo arnot Napa

Sommigen vragen zich af hoe het komt dat Napoleon begraven werd zonder zijn laarzen aan zijn voeten. Want toen men hem in 1840 in Sint-Helena opgroef, was te zien hoe zijn teennagels na zijn dood nog door zijn sokken waren gegroeid. Een prangender vraag is of de stoffelijke resten in de kist wel degelijk die van Napoleon zijn. Er zijn nogal wat theorieën die vraagtekens plaatsen bij de identiteit van het lichaam, maar tot op vandaag heeft het ministerie van Defensie formeel elke DNA-testverboden. Het mysterie blijft dus ..

Voor lekker gebak moet je bij, Chez Finkelsztajn zijn, 27, rue des Rosiers.
Van dezelfde bakker vind je ook nog een winkel op het nr. 24 van de rue des Ecouffes.
Mooie gevel met mozaïeken. die allemaal te maken hebben met het molenaarsvak (een wind molen, een watermolen, een korenschoof …).

Dokter Petiot, een van de eerste seriemoordenaars

Op nr. 21 van de rue Le-Sueur staat het herenhuis van dokter Petiot. Hij kocht het huis om er zijn ‘hospitaal’ in te richten. In feite lokte hij een groot aantal mensen naar dit adres die tijdens de Tweede Wereldoorlog met arrestatie bedreigd werden. Hij beloofde hun het nodige om naar Zuid-Amerika te kunnen vluchten, maar hij vermoordde hen. Zijn slachtoffers werden vastgebonden met een touw en met een katrol in de kelder neergelaten in ongebluste kalk. De resten werden verbrand. Twee dagen hing in de rue Le-Sueur een stinkende rook. Geplaagd door deze onnoemelijke stank, beslisten de bewoners dit op de avond van 11maart 1944 te melden aan de politie. De brandweer viel het huis binnen en wat ze vonden, tartte alle verbeelding! Overal in de kelder lagen menselijke resten en in de kachel staken stukken mensenvlees, schedels, armen … Ruim 30 lichamen konden nog worden geïdentificeerd. Petiot wist uit de handen van de politie te blijven en verscheen pas zes maanden later, tijdens de bevrijding, ondereen valse naam, met baard en gedecoreerd en 140 miljoen rijker weer op het toneel. Hij werd echter snel ontmaskerd en in 1946 veroordeeld na een proces waarbij hij schuld bekende. Uiteindelijk kwam hij in mei 1946 onder de guillotine terecht.

De piramide van het Louvre

Destijds zo omstreden en toch zo mooi in haar transparante zuiverheid, heeft de piramide van Pei, een Chinees-Amerikaans architect, de grote verdienste het daglicht te verspreiden. De beglazing is een ware technologische krachttoer: volledig kleurloos en niet-reflecterend glas wordt immers al tientallen jaren niet meer gemaakt. Als je vanuit de piramide de omliggende gebouwen bekijkt, dan zie je dat deze dankzij de geweldige transparantie van het glas hun honingachtige kleur behouden. Met een kostprijs van zowat 11 miljoen euro is de piramide het duurste dak van de hele wereld.

Een oud beroep ...

De betaalde liefde tierde altijd al welig in de rue Saint-Denis. De mannen werden bij voorkeur opgepikt op het cimetiere des Innocents. De prostituees bezorgden de overheid voortdurend kopzorgen. Karel de Grote probeerde hen vergeefs weg te jagen en Lodewijk IX, de Heilige, was zo geïrriteerd door deze meisjes van de lichte cavalerie, dat hij hen terugdrong buiten de omwalling van Filips August. Uit die tijd stamt het woord ‘bordeel’. Buiten de stadsmuren timmerden de prostituees met wat planken (des bords) barakken ineen. De huisjes werden in de volksmond algauw bordes genoemd, en de meisjes die er logeerden des filles bordelieres.

Over kettingen en greppels

Een beetje geschiedenis: de ringen die je kunt zien op de dikke palen die aan het begin van sommige straten staan, werden niet gebruikt om paarden aan vast te maken, maar om kettingen over de straten te spannen. In de middeleeuwen waren de koningen immers zeer bevreesd voor de opstanden van het Parijse volk. Als er oproer was, probeerden ze zo de bewegingsvrijheid van voetgangers en ruiters aan ‘kettingen’ te leggen.

De greppel in het midden was bij regenweer moeilijk over te steken voor de mooie dametjes met hoge hakken en lange jurken. Bijgevolg moesten ze sterke kerels betalen om hen erover te heffen.

leeg

Protest op de brug

De aller eerste chansonnier, le Savoyard genaamd, merkte dat hij veel meer applaus kreeg van het publiek als hij de spot dreef met de weledele heren van het hof dan als hij een of andere middeleeuwse ballade zong. Anderen volgden zijn voorbeeld en weldra was de Pont-Neuf de plek van Parijs waar de spotgedreven werd met alles en iedereen, inclusief de koning, de ministers, de clerus en de politie. De jonge Molière kwam hier vaak met zijn grootvader en deed er ongetwijfeld de nodige inspiratie op. Onder Lodewijk XIV was het vooral Madame de Maintenon die het op de Pont-Neuf hard te verduren kreeg: ‘oud aartslelijk wijf’, ‘snert wijf van de koning’ om maar enkele van haar koosnaampjes te noemen. De courtisanes die het bij de koning hadden verkorven, kwamen in hoogsteigen persoon de chansonniers even aanmoedigen … Zelfs de Franse Revolutie slaagde er niet in om de geestdrift te doen bedaren. Het was pas de politie van Napoleon die erin slaagde schoon schip te maken met de contesterende zangers.