Édith Piaf

Édith Giovanna Gassion (Parijs, 19 december 1915 — Plascassier, 9 oktober 1963 officieel in Parijs op 11 oktober 1963) was een Franse chansonnière. Als Édith Piaf kreeg ze grote bekendheid. Piaf betekent in het Frans ‘mus’. Ze werd ook wel het meisje mus (‘La môme Piaf’) genoemd. Ze zong chansons, waarvan de bekendste zijn: La vie en roseNon, je ne regrette rien en Milord (geschreven door Georges Moustaki).

piaf

Levensloop en carrière

Édith Piaf werd geboren in Parijs als Édith Giovanna Gassion. Haar moeder werkte als kroegzangeres en haar vader was een bekende reizende acrobaat. Verlaten door haar moeder, werd ze opgevoed door haar grootmoeder van vaderskant, die een bordeel runde in Normandië. Toen zij een jaar of 15 was, ging zij op straat zingen, wat ze toen al erg goed deed. Op twintigjarige leeftijd werd zij ontdekt door de eigenaar van het Parijse theater Cirque Médrano, en maakte daar in 1936 haar debuut.

In 1935 werd Édith ontdekt door de nachtclubeigenaar Louis Leplée. Hij overtuigde Édith om ondanks haar extreme nervositeit voor publiek te zingen, en gaf haar de bijnaam die met haar voor de rest van haar leven zou blijven: La Môme Piaf (= het meisje mus). Niet lang daarna werd Leplée vermoord en Piaf beschuldigd van medeplichtigheid, waarvan zij uiteindelijk werd vrijgesproken.

In 1940 schreef Jean Cocteau speciaal voor haar het succesvolle toneelspel Le Bel Indifferent. Zij sloot vriendschap met beroemde mensen, zoals de acteur Maurice Chevalier en de dichter Jacques Borgeat.

Ze schreef haar muzikale handtekening, het lied La Vie en Rose, tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Op dat moment was zij al zeer geliefd en succesvol, zowel zingend voor Duitsers met een hoge rang alsook bij de Franse bevolking. Na de oorlog trad ze overal in Europa op en werd ook buiten Frankrijk zeer bekend. Haar muziek wijst op haar tragisch leven, met als specialiteit de scherpe ballade die met een hartverscheurende stem wordt voorgedragen.

Piaf had één kind, wat op 16-jarige leeftijd bij haar was verwekt door Louis Dupont, een Parijse bode waarop Edith verliefd was geworden. Het kind, een dochter genaamd Marcelle, stierf reeds op 2-jarige leeftijd door meningitis. De grote liefde in het leven van Piaf was bokser Marcel Cerdan, die in 1948 wereldkampioen in zijn klasse werd. Het jaar daarop (1949) kwam hij om bij een vliegtuigongeluk. Piaf is nooit met hem getrouwd geweest, omdat Cerdan reeds gehuwd was (hij had 3 kinderen). Piaf was zijn maîtresse. Hoewel Piaf veel moeite heeft gehad het verdriet van de dood van Marcel te boven te komen, is zij daarna tweemaal gehuwd. Haar eerste echtgenoot was de zanger Jacques Pills. Zij huwden in 1952 en scheidden in 1956. Haar tweede echtgenoot, Theophanis Lamboukas (ook bekend als Théo Sarapo), was een 20 jaar jongere zanger en acteur, en zij huwden in 1962. Het kwam haar op veel kritiek te staan. Sarapo werd er publiekelijk van verdacht Édith alleen maar te trouwen om haar roem en geld. Édith eiste publiekelijk haar recht op om hem lief te hebben en zong daarom ‘Le droit d’aimer’ voor haar geliefde.

Parijs Olympia is de plaats waar Édith Piaf bekendheid bereikte en waar zij slechts een paar maanden vóór haar dood nog een van haar meest gedenkwaardige concerten gaf. Begin 1963 nam ze haar laatste lied, L’homme de Berlin, op.

Overlijden

180px-Piaf.grave.600pix

Het graf

Piaf stierf aan een inwendige bloeding in Plascassier (gemeente Grasse), een plaatsje in de buurt van Cannes (Zuid-Frankrijk) op 9 oktober 1963. Haar lichaam werd vervolgens per ambulance naar haar huis in Parijs overgebracht waar het voor publiek werd opgebaard. De bekendmaking van haar dood was pas enkele dagen later, namelijk op 11 oktober. Jean Cocteau, haar grote vriend, werd binnen enkele uren na het horen van dit nieuws door een hartaanval getroffen en stierf. Naar verluidt zou hij hebben gezegd : “Ik ben ongeneeslijk ziek, dat is erg; Piaf is dood, dat is erger”. Édith werd begraven op de bekende begraafplaats van Père-Lachaise in Parijs. Haar begrafenis trok honderdduizenden mensen naar de straten van Parijs en de ceremonie bij de begraafplaats werd geblokkeerd door meer dan veertigduizend fans. Charles Aznavour, die zijn carrièrestart aan Piaf te danken had – ze ging met hem op reis in Frankrijk en de Verenigde Staten -, herinnerde eraan dat de begrafenis van Piaf het enige moment was na de Tweede Wereldoorlog dat het hele verkeer van Parijs stil lag.

Betekenis

Vandaag de dag wordt zij nog altijd herinnerd en gerespecteerd als één van de grootste zangeressen die Frankrijk ooit heeft gehad. Haar leven had verschillende kanten: de waaier van haar bekendheid, en dit in scherp contrast met haar droevig persoonlijk leven.

Museum

Er is een museum gewijd aan Piaf: Musée Édith Piaf aan 5, rue Crespin du Gast, 75011, Parijs.

Films

Er zijn diverse films en documentaires over haar leven gemaakt, waaronder

  • ‘La vie en rose’/’La Môme’ (2007) van Olivier Dahan, met Marion Cotillard, Gérard Depardieu en Jean-Pierre Martins (duur 2 uur en 20 minuten), die – voor Fransen ongebruikelijk – na afloop een applaus veroorzaakt. De stem van Édith Piaf is op authentieke wijze ingezongen door Jil Aigrot.